Ścieżka wokół Jeziora Kopcze.

Położone na północny wschód od Kaczor rynnowe jezioro charakteryzuje się zmiennym poziomem lustra wody. Brzegi jeziora otoczone lasem sprzyjają pieszym wędrówkom, a jego wody, mimo wahań poziomu, obfitują w ryby, stanowiąc ulubione łowisko mieszkańców miejscowości. Na brzegu u zachodniego krańca jeziora Nadleśnictwo Kaczory przygotowało miejsce postoju pojazdów, zaś nieco powyżej – wiatę umożliwiającą odpoczynek po trudach pieszego spaceru i schronienie w wypadku złej pogody. Idziemy lasem wzdłuż brzegów, większość trasy okalającej jezioro prowadzi przez tereny  zarządzane przez Lasy Państwowe. Na trasie zostały rozmieszczone tablice edukacyjne przybliżające tajemnice mieszkańców lasu, ciekawe zjawiska przyrodnicze, ale i zagadnienia gospodarki leśnej. Na spacerze brzegiem jeziora można mimo to odnaleźć ślady i tropy mieszkańców  lasów, usłyszeć ich głosy, lub nawet spotkać się z nimi, mimo prowadzonej tu gospodarki leśnej. Ciekawostki o nich również można znaleźć na tablicach. Można też w czasie spaceru przypomnieć sobie, jak wyglądało jezioro w roku obfitym w opady i po śnieżnej zimie.

Czas przejścia w jedną stronę zajmuje ok. 1 godziny.

Dojazd samochodem droga z Kaczor do Śmiłowa, zjazd do parkingu naprzeciwko stacji benzynowej.

Od stacji kolejowej w Kaczorach w kierunku Śmiłowa i ulicą Leśną  piechotą ok 15 minut.

Lokalizacja wiaty:

53°06’46,8”N

16°53’15.4”E

Tablice na ścieżce:

1. Puszczyk i sóweczka.

W lesie nad brzegiem Kopcza często słychać pohukiwanie puszczyka. To pospolity gatunek sowy. Ptaki te są aktywne w nocy, dzień spędzają w ukryciu. W Nadleśnictwie Kaczory można spotkać także inne gatunki sów: włochatkę – małą sowę związaną lubiącą drzewostany sosnowe, pospolitą uszatkę, która wygląda trochę jak miniatura puszczyka, czy maleńką, aktywną przed zmrokiem i o świcie sóweczkę, która gnieździ się u nas w starych drzewostanach z domieszką świerka. Wszystkie te gatunki odzywają się charakterystycznymi dla siebie głosami, po których można je rozpoznać i w ogóle powziąć wiedzę o ich obecności. O wiele trudniej je zobaczyć.

2. Gągoł i krzyżówka.

Na tafli Jeziora Kopcze często można zobaczyć pływające ptaki. Bardzo często to krzyżówki, których samczyki – kaczory z kolorowym, opalizującym w okresie godowym upierzeniem przykuwają nasz wzrok. Samiczki są bardziej stonowane. Na jeziorze można zobaczyć także inne ptaki, np nieco mniejsze od krzyżówek gągoły. Samce gągoła są pięknie kontrastowo ubarwione w odcieniach czerni i bieli, z zielonym połyskiem na łebku i białą plamą na policzku. Samiczki są skromniejsze, szarawe, z ciemnobrązową głową. Gągoły nalezą do nielicznych gatunków kaczkowatych, które zakładają gniazda na drzewach, w dziuplach, najczęściej po dzięciole czarnym. Ich pisklęta po wykluciu muszą z dziupli wyskoczyć, nieraz ze znacznej wysokości, po czym idą za mamą na piechotę do wody. Często można usłyszeć charakterystyczny odgłos wydawany przez pióra samców w locie. Nad brzegiem można tez często spotkać polujące na brzegu czaple siwe, lub ujrzeć odbite w piasku pod wodą ich tropy.

3. Bocian czarny.

W starym drzewostanie nieopodal brzegów Jeziora Kopcze miejsce na gniazdo obrał sobie bocian czarny. W przeciwieństwie do dobrze znanego krewniaka, bociana białego, którego z łatwością można wypatrzyć w krajobrazie rolniczym, jest dość skryty. Jest nieco mniejszy od bociana białego i pięknie, kontrastowo ubarwiony: z wierzchu czarny z metalicznym połyskiem, brzuch ma biały. Dziób, naga skóra wokół oczu i nogi są czerwone. Jego duże gniazdo jest umieszczone w koronie starego drzewa.

O wiele częściej, niż skrytego bociana czarnego można nad wodą spotkać polującą czaplę siwą, lub przynajmniej zobaczyć odbite w piasku na brzegu i pod płytką wodą jej tropy.

4. Jezioro Kopcze.

Rynnowe jezioro bezodpływowe, położone w dorzeczu Gwdy. Zasilane przez jedyny dopływ - W ostatnich latach poziom wody bardzo się obniżył. Zaskoczeniem dla okolicznych mieszkańców z trwogą obserwujących znikanie wody z jeziora była sytuacja, która miała miejsce w 2018 roku. Po śnieżnej zimie poziom wody podniósł się na tyle, ze wody jeziora zaczęły wypływać z brzegów w kierunku Gwdy, tworząc rzekę okresową i wypełniając po drodze niecki okresowych stawów. Tym razem jednak wody nie przelały się przez pt

5. Bóbr.

Wobec postępującego przekształcania środowiska przyrodniczego może dochodzić do konfliktów na linii bóbr – człowiek. Jednak o ile działalność człowieka bywa niekorzystna dla przyrody, o tyle działalność bobrów przeciwnie. Zdolności i zachowania bobrów budzą skojarzenia ze zwyczajami i zawodami ludzi. Bobry tak jak my żyją w rodzinach, troszczą się o młode, potrafią przystosować się do zmieniających się warunków środowiska. Bóbr to drwal sprawnie ścinający drzewa, logistyk przemieszczający sprawnie na miejsce niezbędne materiały, architekt, inżynier i budowniczy sprawnie projektujący, konstruujący i wykonujący prace związane z budową urządzeń hydrotechnicznych i budowli wodnych – tam spiętrzających wodę, kanałów, stawów, oraz domów – żeremi i nor. Przekształca najbliższą okolicę w miejsce j najdogodniejsze do życia dla swojej rodziny.

Nad Jeziorem Kopcze łatwo znaleźć ślady ich działalności.

6. Bielik.

Bielik – nie orzeł. Największy krajowy ptak drapieżny o rozpiętości skrzydeł sięgającej 240 cm. Dorosły ptak ubarwiony brunatno z rozjaśnioną głową i ramionami oraz krótkim, białym ogonem. Dziób żółty, potężny, a mocne nogi mają nieopierzone skoki, co odróżnia bieliki od orłów. Młody jest brunatny o łaciatym upierzeniu z ciemnym dziobem i ogonem, które jaśnieją z wiekiem i osiągają ubarwienie dorosłych, w tym biały ogon, po 4-5 latach. Bieliki budują jedne z największych gniazd spośród wszystkich ptaków. Używane przez wiele lat gniazdo może osiągać nawet ponad 2 m wysokości i ciężar jednej tony. Dzięki ochronie miejsc gniazdowania bielik przestał być u nas rzadkością i możemy go często ujrzeć w locie jego majestatyczną sylwetkę.

7. W krainie tajemniczego lelka.

Nawet w lesie naturalnym, nietkniętym ludzką ręką, dochodzi do zniszczenia starego lasu spowodowanego np. przez pożary czy też silne wiatry. Powstaje powierzchnia otwarta. Z takim środowiskiem związane są liczne organizmy, które tylko w takich miejscach znajdują warunki do życia i rozrodu. Zrąb zupełny w otoczeniu różnowiekowych drzewostanów doskonale je imituje. W borach sosnowych natura także „posługuje się” metodą zrębu zupełnego.

Zręby zupełne i uprawy w pierwszych latach życia to środowisko życia tajemniczego nocnego ptaka – lelka.